İnsan resurslarında tez-tez verilən suallardan biri budur:
bir işəqəbul (recruitment) əməkdaşı təşkilatda neçə işçiyə xidmət etməlidir?

Bu sualın tək bir cavabı yoxdur. Çünki HR strukturu:

• sektor,

• işçi tipi (istehsalat, mavi yaxalı, bəyaz yaxalı),

• dövriyyə (turnover),

• avtomatlaşdırma səviyyəsi

kimi amillərə görə dəyişir.

Beynəlxalq HR institutları bu məsələni nisbətlər (ratio) üzərindən izah edir.

Ümumi HR yanaşması: “ratio” anlayışı

Society for Human Resource Management (SHRM) və
CIPD
HR fəaliyyətlərini ölçmək üçün HR-to-Employee Ratio anlayışından istifadə edir.

Bu yanaşmada:

HR əməkdaşlarının sayı = təşkilatın ölçüsü və işçi profili ilə balanslaşdırılır.

Sahələr üzrə 1 işəqəbul əməkdaşına düşən işçi sayı

İstehsalat və mavi yaxalı sahələr

İstehsalat müəssisələrində:

• yüksək işçi dövriyyəsi,

• tez-tez kütləvi işəqəbul,

• fiziki əməyə əsaslanan vəzifələr

mövcuddur.

Beynəlxalq göstəricilər:

WorldatWork və SHRM hesabatlarına əsasən:

👉 1 işəqəbul əməkdaşı ≈ 80–150 işçi

Səbəblər:

• Vakansiyalar tez-tez açılır

• Seçim prosesi nisbətən qısadır

• Standartlaşdırılmış işəqəbul modelləri tətbiq olunur

Bu səbəbdən HR burada say baxımından çox, amma proses baxımından sadə olur.

Mavi yaxalı, amma istehsalat xarici sahələr

(məsələn: logistika, tikinti, xidmət sektoru)

Bu sahələrdə:

• fiziki əmək var,

• amma istehsalat xətti yoxdur,

• mövsümi işəqəbul geniş yayılıb.

Orta nisbət:

1 işəqəbul əməkdaşı ≈ 60–100 işçi

Burada HR əməkdaşının üzərinə düşən yük:

• sahə ilə koordinasiya,

• sürətli uyğunluq yoxlaması,

• sənədləşmə prosesidir.

Bəyaz yaxalı (ofis, korporativ sektor)

Bəyaz yaxalı sahələrdə:

• vakansiyalar azdır,

• seçim prosesi uzundur,

• müsahibələr çox mərhələlidir.

Beynəlxalq HR standartları:

CIPD və SHRM məlumatlarına görə:

1 işəqəbul əməkdaşı ≈ 30–50 işçi

Niyə bu qədər azdır?

• Kompetensiya əsaslı seçim

• Davranış müsahibələri

• Testlər və referans yoxlamaları

Bu səbəbdən HR burada keyfiyyət yönümlü işləyir.

Qarışıq strukturlu şirkətlər (istehsalat + ofis)

Bir çox böyük şirkətlərdə həm istehsalat, həm ofis işçiləri var.

Bu halda HR modelləri belə qurulur:

• İstehsalat üçün ayrıca recruiter

• Ofis üçün ayrıca recruiter

👉 Orta balanslı göstərici:
1 işəqəbul əməkdaşı ≈ 50–80 işçi

Texnologiyanın təsiri

SHRM-in son hesabatlarında qeyd olunur ki:

ATS, HR automation və AI alətləri tətbiq edilən şirkətlərdə recruiter başına düşən işçi sayı 20–30% arta bilir.

Yəni texnologiya:

• iş yükünü azaldır,

• amma məsuliyyəti yox.

Nəticə

“1 recruiter neçə işçiyə baxmalıdır?” sualının cavabı sektordan asılıdır:

Düzgün HR planlaması üçün bu nisbətlər strateji qərar kimi qəbul edilməlidir.

Source: Society for Human Resource Management – HR Metrics & Benchmarks, CIPD – Resourcing and Talent Planning Reports, WorldatWork – Workforce Analytics & HR Ratios, Deloitte Human Capital Trends (HR workload & automation)