Son illərdə insan resursları (HR) sahəsi biznesin ən strateji funksiyalarından birinə çevrilmişdir. Əvvəllər əsasən inzibati funksiyalarla əlaqələndirilən HR departamentləri artıq təşkilatların strateji qərarvermə proseslərində mühüm rol oynayır. Bu dəyişiklik HR mütəxəssisləri üçün daha geniş karyera imkanları yaradır və bir çox peşəkarın biznes daxilində müxtəlif rəhbər vəzifələrə keçid etməsinə şərait yaradır.

Eyni zamanda qlobal statistika göstərir ki, insan resursları sahəsi demoqrafik struktur və təhsil ixtisasları baxımından digər biznes funksiyalarından fərqlənir.

HR Sahəsində Cins Paylanması: Qlobal Statistikalar

Beynəlxalq əmək bazarı araşdırmaları göstərir ki, insan resursları sahəsi dünyada ən çox qadınların çalışdığı biznes funksiyalarından biridir.

Araşdırmalara görə:

• HR mütəxəssislərinin təxminən 67–71%-i qadınlardır
• Kişilər isə təxminən 29–33% paya malikdir
• HR sahəsində qadınların payı yüksək olsa da, top rəhbər və strateji HR rollarında kişi payı nisbətən yüksəkdir

Bu statistika HR funksiyasının tarixən insan münasibətləri, kommunikasiya və təşkilati inkişaf kimi sosial bacarıqlara əsaslanan sahə kimi formalaşması ilə izah olunur.

Digər tərəfdən, qlobal əmək bazarında qadınların ümumi işçi qüvvəsində payı təxminən 40–42% civarındadır. Bu isə HR sahəsində qadınların orta göstəricidən xeyli yüksək paya malik olduğunu göstərir .

HR Sahəsinə Gələnlərin Təhsil İxtisasları

İnsan resursları sahəsində çalışanların təhsil ixtisasları da maraqlı paylanmaya malikdir. Dünya üzrə aparılan karyera analizləri göstərir ki, HR mütəxəssisləri əsasən aşağıdakı sahələrdən gəlir:

Ən çox rast gəlinən ixtisaslar:

1. Biznes və Menecment
2. Psixologiya
3. İqtisadiyyat
4. Hüquq
5. Sosiologiya
6. İctimai idarəetmə
7. Kommunikasiya və PR

Xüsusilə psixologiya və biznes idarəetməsi ixtisasları HR sahəsinə ən çox keçid edilən istiqamətlər hesab olunur. Bunun əsas səbəbi insan davranışı, motivasiya və təşkilati mədəniyyətin idarə olunmasının HR fəaliyyətinin əsas hissəsini təşkil etməsidir.

HR Mütəxəssislərinin Karyera Yolunun İnkişafı

HR sahəsində çalışan şəxslər karyeralarının müəyyən mərhələsindən sonra biznes daxilində müxtəlif istiqamətlərə keçid edə bilirlər. Bunun səbəbi HR mütəxəssislərinin şirkətin bütün strukturunu, departamentlərini və biznes proseslərini yaxından tanımasıdır.

Ən çox rast gəlinən karyera keçidləri aşağıdakılardır.

1. Hüquq və əmək hüququ istiqaməti

HR mütəxəssisləri əmək müqavilələri, əmək qanunvericiliyi və işçi münasibətləri ilə sıx işlədikləri üçün bir çox hallarda karyeralarını:

• əmək hüququ
• compliance
• korporativ hüquq

kimi istiqamətlərdə davam etdirirlər.

Bu keçid xüsusilə Employee Relations və HR Compliance sahəsində çalışanlar üçün daha asandır.

2. Satış və biznes inkişafı

Bir çox HR mütəxəssisi sonradan:

• biznes inkişafı
• satış idarəetməsi
• müştəri münasibətləri

kimi sahələrə keçir.

Bunun səbəbi HR mütəxəssislərinin:

• insanlarla ünsiyyət bacarıqları
• danışıqlar aparmaq
• insan davranışını anlamaq

kimi kompetensiyalarının satış və biznes inkişafında yüksək dəyərə malik olmasıdır.

3. Menecment və strateji rəhbərlik

Təcrübəli HR rəhbərləri çox vaxt aşağıdakı vəzifələrə keçid edə bilirlər:

• Operations Director
• Business Unit Manager
• Chief People Officer
• Chief Operating Officer

Çünki HR rəhbərləri təşkilatın:

• strukturunu
• insan kapitalını
• performans sistemlərini
• biznes strategiyasını

ən yaxşı anlayan şəxslərdən biri olur.

HR Sahəsində Perspektivli Vəzifələr

Əmək bazarında HR sahəsində ən perspektivli və sürətlə inkişaf edən rollar bunlardır:

• HR Business Partner
• Talent Acquisition Lead
• Organizational Development Manager
• People Analytics Specialist
• Chief Human Resources Officer

Xüsusilə People Analytics və HR Strategy sahələri gələcəkdə ən çox inkişaf edəcək HR istiqamətləri hesab olunur.

Nəticə

İnsan resursları sahəsi yalnız kadr sənədləşməsi və işə qəbul funksiyasından ibarət deyil. Müasir biznes dünyasında HR təşkilatın strateji idarəetmə mexanizmlərindən birinə çevrilmişdir.

Qlobal statistika göstərir ki, bu sahə xüsusilə qadınların üstünlük təşkil etdiyi peşələrdən biridir və müxtəlif təhsil ixtisaslarından olan şəxslər üçün açıqdır. Eyni zamanda HR mütəxəssisləri karyeralarının növbəti mərhələsində hüquq, satış, biznes inkişafı və strateji menecment kimi sahələrə keçərək biznes daxilində daha yüksək rəhbər mövqelərə yüksələ bilirlər. Bu səbəbdən insan resursları sahəsi yalnız bir peşə deyil, həm də geniş biznes karyerasına açılan mühüm platforma hesab olunur.

HR Option, İnsan resursları inkişaf və təlim mərkəzi

Source: World Economic Forum, Statista, HR Dive, Sapient Insights, LinkedIn Workforce Reports