Giriş

Müasir təşkilatlarda uğurun əsas şərtlərindən biri doğru istedadları cəlb etmək və həmin istedadları effektiv şəkildə idarə etməkdir. Bu iki anlayış — istedadların cəlbi və istedadların idarəedilməsi — bir-birindən fərqli funksiyalar olsa da, əslində bir-birini tamamlayan strateji HR prosesləridir.

İstedadların cəlbi (Talent Acquisition) nədir?

İstedadların cəlbi — təşkilatın ehtiyaclarına uyğun yüksək potensiallı namizədlərin tapılması, cəlb edilməsi və işə qəbul edilməsi prosesidir.

Bu prosesə daxildir:

• İşə qəbul strategiyasının qurulması
• Employer branding (işəgötürən imici)
• Namizəd bazasının formalaşdırılması
• Seçim və müsahibə prosesləri
• İşə qəbul qərarlarının verilməsi

👉 Əsas fokus: Doğru insanı tapmaq

İstedadların idarəedilməsi (Talent Management) nədir?

İstedadların idarəedilməsi — işə qəbul olunmuş əməkdaşların inkişafı, motivasiyası, saxlanması və gələcək liderliyə hazırlanması prosesidir.

Bu mərhələyə daxildir:

• Performansın idarə olunması
• Təlim və inkişaf proqramları
• Karyera planlaması
• Ehtiyat kadr (succession planning)
• İşçi məmnuniyyəti və bağlılıq

👉 Əsas fokus: Tapılan istedadı qorumaq və böyütmək

İstedadların cəlbi və idarəedilməsi niyə bir-birini tamamlayır?

Bu iki anlayış ayrı-ayrı düşünülə bilməz:

• Yaxşı istedad cəlbi olmadan idarəediləcək potensial olmur
• Güclü istedad idarəedilməsi olmadan cəlb olunan istedad saxlanılmır

🔁 Bir proses digərinin davamıdır

İşə qəbul yalnız başlanğıcdır. Əgər təşkilat:

• inkişaf imkanları yaratmırsa
• karyera yolu təqdim etmirsə
• ədalətli performans sistemi qurmursa

👉 istedadlar uzunmüddətli qalmaz.

Əsas fərqlər (müqayisəli baxış)

Şirkətlər üçün əhəmiyyəti

Effektiv istedad strategiyası olan təşkilatlar:

• Rəqabət üstünlüyü qazanır
• İşçi dövriyyəsini azaldır
• Liderlik boşluqlarının qarşısını alır
• Performansı və innovasiyanı artırır

Əks halda:

• Daim yeni işçi axtarışı
• Təlimə investisiyanın boşa getməsi
• Daxili motivasiya itkisi
  qaçılmaz olur.

Azərbaycanda istedad yanaşmasının önəmi

Azərbaycan bazarında:

• ixtisaslı kadr çatışmazlığı
• gənc istedadların sürətli iş dəyişməsi
• beynəlxalq şirkətlərlə rəqabət

istifadə olunan HR yanaşmalarını strateji səviyyəyə qaldırmağı zəruri edir.

Nəticə

İstedadların cəlbi və istedadların idarəedilməsi ayrı-ayrı HR funksiyaları deyil, vahid istedad ekosisteminin iki əsas sütunudur. Uğurlu təşkilatlar bu iki prosesi paralel və sistemli şəkildə idarə edirlər.

Sources: SHRM, CIPD, Harvard Business Review, McKinsey & Company, World Economic Forum